Özetle: Eksik Sigorta Nedir ve Neden Büyük Bir Finansal Risktir?
Eksik Sigorta; işyerindeki bina, demirbaş veya satılık malların (emtia) poliçede beyan edilen sigorta bedelinin, hasar günündeki gerçek piyasa (rayiç) değerinden düşük gösterilmesidir. Türk Ticaret Kanunu (TTK Madde 1461) gereğince, eksik sigorta durumunda sigorta şirketi hasarı orantı kuralı (Hasar x Sigorta Bedeli / Gerçek Değer) formülüyle öder. Örneğin dükkandaki stok değeri 10 Milyon TL iken primi az çıksın diye 5 Milyon TL beyan ettiyseniz (%50 eksik), 2 Milyon TL'lik kısmi bir hasarda şirket size yalnızca 1 Milyon TL öder; kalan 1 Milyon TL cebinizden çıkar!
1. Eksik Sigorta Orantı Kuralı Nasıl Çalışır? (Somut Tablo)
Birçok işletmeci *"Nasılsa dükkanın tamamı yanmaz, en fazla 1 milyon liralık hasar olur; o yüzden bedeli düşük gösterip ucuza sigorta yaptırayım"* yanılgısına kapılır. Sigortacılıkta bu hesap kesinlikle tutmaz:
| Gerçek Rayiç Değer | Poliçedeki Beyan Bedeli | Meydana Gelen Hasar | Sigortanın Ödediği | İşletmecinin Zararı |
|---|---|---|---|---|
| 10.000.000 TL | 5.000.000 TL (%50 Eksik) | 2.000.000 TL | 1.000.000 TL | 1.000.000 TL Kesinti! |
| 8.000.000 TL | 6.000.000 TL (%25 Eksik) | 1.000.000 TL | 750.000 TL | 250.000 TL Kesinti! |
| 10.000.000 TL | 10.000.000 TL (Tam Bedel) | 2.000.000 TL | 2.000.000 TL | 0 TL (KESİNTİSİZ) |
2. Enflasyon Koruması (Enflasyon Klozu) Nedir?
Yüksek enflasyon dönemlerinde yıl başında 5 Milyon TL olan ürün stoğunuz yıl ortasında fiyat artışlarıyla 8 Milyon TL'ye çıkabilir. Bu durumda poliçenizi güncellemezseniz kendiliğinden eksik sigortaya düşersiniz. Bu tuzağı engellemenin yolu poliçeye %50, %75 veya %100 oranında Enflasyon Koruma Klozu ekletmektir. Böylece sigorta şirketi hasar anında enflasyon artışını bedele otomatik ekler.
3. Eksik Sigortadan Kaçınmanın 3 Altın Kuralı
- Fatura ve Muhasebe Kayıtlarını Esas Alın: Emtia ve demirbaş değerlerinizi son alış faturaları ve güncel stok mizanı üzerinden beyan edin.
- Dönemsel Stok Artışlarında Zeyilname Yaptırın: Bayram, yılbaşı veya sezon açılışlarında stoklarınız 2 katına çıkıyorsa geçici süreliğine teminatı artırın.
- Eksik Sigorta Muafiyeti Klozu Talep Edin: Bazı kurumsal paketlerde %10 veya %15'e kadar olan bedel farklarında orantı kuralının uygulanmayacağı klozlar bulunur.
Bina için rayiç bedel nasıl hesaplanır?
İşyeri binası için arsa payı hesaba katılmaz; yalnızca binanın hasar anında yeniden inşa maliyeti (inşaat metrekare birim fiyatı x kapalı alan metrekaresi) esas alınır.
Aşkın sigorta nedir? Eksik sigortanın tersi midir?
Evet. Malın gerçek değeri 5 Milyon iken poliçede 10 Milyon TL gösterilmesidir. Ancak sigortacılıkta sebepsiz zenginleşme yasak olduğu için şirket hasar anında yine gerçek değer olan 5 Milyon TL'yi öder; fazla ödediğiniz prim boşa gitmiş olur.
Doğru Rayiç Bedel Korumasıyla Eksik Sigortaya Düşmeyin
Enoo uzmanları işletmenizin varlıklarını doğru değerleyerek hasar anında kesintisiz tazminat almanızı sağlar.
Rayiç Bedel Korumalı Teklif İste →